facebook  twitter

Pravo na stanovanje

08 Maj 2018
1014 puta

Incijativa za promjenu Ustava

Razlozi za uvođenje prava na stan u Ustav, leže u činjenici da ni do danas, četrvt vijeka nakon ukidanja državnog stanovanja, u Crnoj Gori ne postoji jasno formulisana stambena politika, odgovarajuće i precizno stambeno zakonodavstvo i prateći propisi vezani za socijalno stanovanje, kao ni institucionalni kapacitet za upravljanje i koordiniranje poslovima u ovoj oblasti. Uvođenjem prava na stan u Ustav, uspostavlja se polazna podrška svim domaćinstvima koja svoju stambenu potrebu ne mogu da riješe na tržištu.

 

Ova neophodnost je utemeljena na univerzalnom saznanju koje je u Crnoj Gori potvrđeno nedvosmislenim dokazima: da liberalni tržišni sistem u stambenoj oblasti koji, kako cijenu tako i visinu zakupnine stambenog prostora, određuje prema promjenljivim odnosima ponude i tražnje, ne može da riješi stambene potrebe siromašnih slojeva stanovništva, a isto tako ni drugih ciljnih grupa kao što su izbjeglice i interno raseljena lica, ljudi sa invaliditetom i smetnjama u razvoju, starijeg dijela populacije, mladih ljudi i tek zasnovanih porodica, trajno nezaposlenih i ostalih ranjivih grupa, prije svega etničkih (Romi).

Ustav Crne Gore (Službeni list Crne Gore, broj 1/2007) ne uređuje pravo na stan kao socijalno pravo, niti definiše javni interes u ovoj oblasti, ali odredbe koje se tiču određenja Crne Gore kao socijalne države (član 1 stav 2) te preambularnog načela o uvjerenju da je država odgovorana za uspostavljanje socijalne pravde, utvrđuju i obavezuju po sebi da zadovoljenje osnovnih životnih potreba treba da bude zasnovano na načelu poštovanja ljudskog dostojanstva.

Stanovanje koje je, uz pravo na rad, jedna od osnovnih životnih potreba, zahtijeva stoga posebnu pažnju cjelokupne zajednice, posebno prema onima koji zbog svog slabog materijalnog položaja ne mogu da zadovolje svoje stanbene potrebe na dostojanstven način. Zbog toga, važno je pripremiti, promovisati I usvojiti odgovarajuću dopuna Ustava kojom bi pravo na stan postal nacionalna ustavna kategorija koja bi označila obavezu države, polazeći od onoga što je Crna Gora indirektno već unijela u određene zakone, kroz prihvatanje ili ratifikovanje međunarodnih pravnih akata koji se odnose na pravo na stanovanje kao ljudsko pravo. Prirodno mjesto za takvu normu jeste Dio drugi, poglavlje 4 Ustava: Ekonomska, socijalna i kulturna prava i slobode, tako što će na mjesto člana 70. dodati novi član koji se odnosi na pravo na stan, koji glasi:

  • stav1. Svaki građanin ima pravo na stan zakonom utvrđenog standarda
  • stav 2. Država organizovano i kroz partnerstvo javnog, privatnog i neprofitnog sektora obezbjeđuje stanovanje utvrđenog standarda domaćinstvima koja zbog ekonomskih, socijalnih ili drugih razumnih ograničenja ne mogu svoju stambenu potrebu da zadovolje na tržištu, a prioriteti u stambenom zbrinjavanju utvrđuju se u skladu sa obimom ovih ograničenja

Smatramo da se ovakvom unošenjem prava na stan u Ustav, uspostavlja neophodan smjer budućim zakonima i podzakonskim aktima u oblasti stambenih odnosa i socijalne politike jer se njime izražava obaveza javne intervencije u oblasti stanovanja kroz programe i mjere kojima se sprovodi socijalna stambena politika.

Obraćamo Vam se stoga, ovom inicijativom, kao Ustavom ovlaštenim predlagačima za promjenu Ustava odnosno izmjene ili dopune njegovih odredbi, da svojim ovlaštenjima i autoritetima omogućite pokretanje postupka i pripremu nacrta akta o promjeni, čijim će usvajanjem ovo egzistencijalno pravo postati ustavno.

EU LogoThis web site has been produced with the assistance of the European Union. The contents of this publication are the sole responsibility of Association for Democratic Prosperity - Zid and can in no way be taken to reflect the views of the European Union