facebook  twitter

Šta se može, a šta ne može legalizovati?

08 Maj 2018
245 puta

Legalizuju se jedino objekti izgrađeni na zemljištu za koje su riješeni imovinsko-pravni odnosi. Dakle, zemljište treba da se nalazi u svojini vlasnika objekta ili da lice koje želi legalizovati objekat, posjeduje saglasnost vlasnika objekta.

 

U odjeljku X i članu 152 Zakona o planiranju prostora i izgradnji objekata piše: Bespravnim objektom smatra se zgrada koja je izgrađena suprotno propisima kojima je u vrijeme izgradnje bila utvrđena obaveza pribavljanja građevinske dozvole. Bespravnim objektom ne smatra se zgrada za koju u vrijeme izgradnje nije postojala obaveza pribavljanja građevinske dozvole, a koja nije upisana u katastar nepokretnosti ili drugu evidenciju.

Određenje je nejasno i ne može se zaključiti precizno koji objekti ne moraju da se legalizuju. Naime, svi propisi o izgradnji objekata koji su donošeni u nekadašnjoj FNRJ/SFRJ i kasnije u SR Crnoj Gori, pa do danas, propisuju obavezu pribavljanja građevinske dozvole. U uporednoj praksi, npr. u Republici Hrvatskoj, građevina se smatra legalnom bez obzira ima li akt za gradnju ili nema, ako je sagrađena do 15.02.1968. Sve što je građeno, dograđivano, nadograđivano ili rekonstruisano nakon tog datuma, a da bi se smatralo legalnim mora imati odobrenje za gradnju, bilo da se to odobrenje naziva građevinska dozvola, rješenje o uslovima građenja, lokacijska dozvola s pravom građenja, potvrda na glavni projekt ili nekako drugačije. Osim što postoji odobrenje za gradnju, građevina treba biti izgrađena u skladu s odobrenjem, u smislu površine i spratnosti građevine, otvora na njoj, namjene itd. Ovaj vremenski graničnik (15.02.1968.) predstavlja trenutak kada je u odvoru prenosa zakonodavne nadležnosti u oblasti gradnje sa saveznog na parlamente republika članica u jugoslovenskoj federaciji, Hrvatska donijela prvi Zakon o izgradnji investicionih objekata. U Crnoj Gori je takav zakon prvi put donešen maja 1968. Može se zato uzeti da je zakonodavac pod “propisom koji je u vrijeme izgradnje objekta utvrđivao obavezu pribavljanja građevinske dozvole” mislio na odgovarajući generalni prostorni plan, s obzirom na to da je određivanjem granica toga plana zemljište dobijalo karakter građevinskog zemljišta.Dakle, potrebno je u sekretarijatima za urbanizam lokalnih samouprava provjeriti kada je usvojen prvi generalni prostorni plan u čijem obuhvatu se našlo zemljište na kojem je izgrađen bespravni građevinski objekat.Ukoliko je objekat izgrađen prije nego je ovaj plan usvojen, nije potrebno pokretati postupak njegove legalizacije.

Prostorni plan se sastoji od tekstualnog i grafičkog dijela. U Službenom listu Crne Gore – Opštinski propisi, te posebnim službenim glasililima koje su jedno vrijeme imale opštine Budva (od 15.08.1986. do 12.12.2007.), Kotor (od 27.01.1993. do 03.01.2008.) i Pljevlja od (27.02.1974. do 12.12.2007,) objavljivane su samo šture odluke o usvajanju plana, ali i taj podatak može biti koristan input za traženje tekstualnog i grafičkog priloga konkretnog planskog dokumenta. Arhivsku građu od prije 1990., opštine su najčešće predale nadležnim lokalnim arhivskim odjeljenjima Državnog arhiva. ADP-Zid će nastojati da motiviše opštine da pribave planske dokumente po hronologiji i da ih opštinske službe zadužene za legalizaciju stave na uvid građanima.

Pomoćnim objektima smatraju se:

  1. pomoćni objekti koji služe korišćenju stambenog odnosno poslovnog objekta (garaže koje nijesu u sklopu osnovnog objekta, bazeni, ostave, septičke jame, bunari, ograde, međe, podzide, potporni zidovi i sl.);
  2. pristupne rampe, liftovi i slični objekti za pristup i kretanje lica smanjene pokretljivosti i lica sa invaliditetom, i
  3. ekonomski objekti na poljoprivrednom gazdinstvu (objekti za gajenje životinja, prateći objekti za gajenje životinja, objekti za skladištenje stočne hrane, objekti za smještaj poljoprivredne mehanizacije, alata i oruđa, objekti za skladištenje poljoprivrednih proizvoda i drugi slični objekti).

*Pojmovnik:

Neformalni objekat, u smislu važećeg zakona je stambeni, poslovni i poslovno-stambeni objekat, odnosno rekonstruisani dio postojećeg objekta na kojem su izvedeni grubi konstruktivni građevinski radovi najmanje jedne etaže, koji je izgrađen bez građevinske dozvole, odnosno suprotno građevinskoj dozvoli.

Poslovne zgrade, odnosno djelovima poslovno-stambenih zgrada se smatraju: trgovački i tržni centri, izložbeni centri, sajmišta, poslovne zgrade, objekti uprave, industrijski objekti, objekti za proizvodno zanatstvo, skladišta i stovarišta i objekti za obavljanje turističke i ugostiteljske djelatnosti.

Za grube konstruktivne građevinske radove smatra se da su izvedeni: temelji, stubovi sa gredama, zidovi i ploča iznad zidova ili krovna konstrukcija.

Pod rekonstrukcijom se smatra izvođenje radova na postojećem objektu, kojima se vrši: nadogradnja; dogradnja; sanacija oštećenog objekta; ojačanje konstrukcije; zamjena instalacija, uređaja, postrojenja i opreme, izmjena tehnološkog procesa i drugi radovi kojima se utiče na stabilnost i sigurnost objekta; mijenjaju konstruktivni elementi; mijenja spoljni izgled zgrade u odnosu na glavni projekat; utiče na životnu sredinu i na bezbjednost susjednih objekata i saobraćaja; mijenja režim voda; mijenjaju uslovi zaštite prirodne i nepokretne kulturne baštine, dobara koja uživaju prethodnu zaštitu i zaštitu njihove zaštićene okoline

Bespravni objekat je i posebni dio objekta ako je izgrađen bez građevinske dozvole, odnosno suprotno građevinskoj dozvoli, kao i pomoćni objekat koji je u funkciji glavnog objekta.
Ukoliko je riječ o stambeno-poslovnoj zgradi, koja se sastoji od posebnih i zajedničkih djelova, vlasnici posebnih djelova (stanova, poslovnih prostora, odvojenih garaža) legalizuju posebno, svako za sebe posebne djelove, a zajedničke djelove zgrade (temelj, krov, fasada) srazmjerno suvlasničkom udjelu na njima.

EU LogoThis web site has been produced with the assistance of the European Union. The contents of this publication are the sole responsibility of Association for Democratic Prosperity - Zid and can in no way be taken to reflect the views of the European Union